Haşimato ve hipotiroidide lipödem diyeti
Haşimato ya da hipotiroidi eşlik ediyorsa önce tiroid değerlerinin hekim tarafından dengelenmesi gerekir; tedavi edilmemiş hipotiroidide kilo vermek zorlaşır. Beslenmede Akdeniz tipi ya da anti-enflamatuvar bir düzen uygundur. Glutensiz diyet yalnız çölyak ya da gluten duyarlılığı tanısı varsa gerekir; iyot ve selenyum takviyesi hekime danışılmadan kullanılmaz.
Son güncelleme:
Bu gruba özgü farklar
Tiroid bezi vücudun enerji kullanım hızını ayarlayan hormonlar üretir. Hipotiroidide bu hormonlar azalır. Yorgunluk, üşüme, kabızlık, ciltte kuruluk ve kilo artışı görülebilir. Haşimato, bağışıklık sisteminin tiroid bezini hedef aldığı ve sık hipotiroidiye yol açan bir hastalıktır.
Hipotiroidi vücutta sıvı birikimine ve şişlik hissine de yol açabilir. Bu belirtiler lipödemle karışabilir. Lipödem ise bir yağ dokusu hastalığıdır ve tiroid tedavisiyle geçmez. Tanıları ayırmak hekimin işidir.
Tiroid değerleri ilaçla dengelendiğinde enerji harcaması normale yaklaşır. Bu noktadan sonra beslenme düzenlemesi kilo yönetiminde daha çok işe yarar.
Haşimatoda sık anlatılan bir konu da bağırsak ve bağışıklık ilişkisidir. Bu konuda araştırmalar sürüyor, ama belirli bir diyetin Haşimatoyu durdurduğu gösterilmedi. Genel sağlığı koruyan, çeşitli ve dengeli bir sofra kurmak ve tiroid tedavisini aksatmamak öncelikli adımlardır.
Tiroid değerleri dengedeyken kilo vermekte hâlâ zorlanılıyorsa, lipödem ve beslenme düzeni ayrıca değerlendirilir. Kilo kaybı yavaş olabilir ve sabır ister.
Hipotiroidi ile birlikte demir eksikliği, B12 eksikliği ya da D vitamini düşüklüğü de görülebilir. Bunlar yorgunluğu artırır. Hangi değerlerin ölçüleceğine ve takviye gerekip gerekmediğine hekiminiz karar verir.
Diyet yaklaşımlarının bu gruptaki durumu
| Yaklaşım | Bu gruptaki durumu |
|---|---|
| Akdeniz diyeti | Uygun bir temeldir. Balık, zeytinyağı, sebze ve tam tahılla genel sağlığı destekler. |
| Anti-enflamatuvar beslenme | Uygundur. Haşimatonun bağışıklıkla ilişkili olması bu düzeni mantıklı kılar; tiroide özgü bir etkisi gösterilmedi. |
| Düşük karbonhidratlı beslenme | Fazla kilo ya da insülin direnci varsa düşünülebilir. Tiroid değerleri izlenerek uygulanır. |
| Ketojenik diyet | Tiroid hastalığında güvenliği iyi bilinmiyor. Hekim ve diyetisyen gözetiminde konuşulur. |
| RAD diyeti | İşlenmemiş besin ağırlıklı yapısı uyar. Gereksiz besin grubu kısıtlamasından kaçınılır. |
Beslenmede dikkat edilecekler
- Tiroid ilacı genellikle sabah aç karnına, yalnız suyla alınır. Kahvaltıyla arasındaki süreyi hekiminiz söyler.
- Kalsiyum ve demir takviyeleri, ilacın emilimini azaltabilir. Aynı saatte alınmaz; aradaki süreyi hekim belirler.
- Glutensiz beslenme yalnız çölyak ya da gluten duyarlılığı tanısı varsa gerekir. Tanı yoksa tam tahıl sofrada kalabilir.
- İyotlu tuz normal miktarda kullanılır. İyot ya da selenyum takviyesine hekime danışmadan başlamayın.
- Lahana, brokoli, karnabahar gibi sebzeler pişmiş ve normal miktarda yendiğinde sorun yaratmaz.
- Kabızlık sık görülür. Sebze, bakliyat, tam tahıl ve yeterli su posa alımını artırır.
- Yorgunluk varken aç kalmak durumu ağırlaştırır; düzenli öğün önemlidir.
Posalı besinler hakkında bilgi için posa açıklamasına bakabilirsiniz.
Örnek bir gün
| Öğün | Örnek |
|---|---|
| Kahvaltı (ilaçtan sonra, hekimin söylediği süre geçince) | Peynirli omlet, zeytin, roka, domates, bir dilim tam tahıllı ekmek |
| Öğle | Zeytinyağlı enginar ya da kabak, yoğurt, az bulgur |
| Ara öğün | Bir armut ve birkaç fındık |
| Akşam | Izgara hamsi ya da sardalya, yeşil salata, haşlanmış patates |
Bu tablo yalnız fikir verir. İlaç saati ve öğün düzeni kişiye göre hekim ve diyetisyenle ayarlanır. Tiroid ilacının dozu değiştiğinde iştah ve enerji de değişebilir; plan bu dönemlerde yeniden gözden geçirilir. Kilo takibi ayda bir-iki kez, aynı saatte ve aynı tartıyla yapılırsa daha anlamlı olur.
Kaynaklar
- Faerber G ve ark. S2k guideline lipedema. JDDG 2024 — lipödemin tanımı ve eşlik eden durumların ele alınması
- Kruppa P ve ark. Lipedema: pathogenesis, diagnosis, and treatment options. Dtsch Arztebl Int 2020 — lipödemin ayırıcı tanısı
- Herbst KL ve ark. Standard of care for lipedema in the United States. Phlebology 2021 — işlenmemiş besin ağırlıklı beslenme
- Estruch R ve ark. Primary prevention of cardiovascular disease with a Mediterranean diet (PREDIMED). NEJM 2018 — Akdeniz diyetinin genel sağlık yararı
