Lipödem mi, selülit mi, obezite mi? Diyet açısından fark

Üçü neden karıştırılır?

Lipödem, selülit ve obezite bacaklarda kalınlaşma ve düzensiz görünüm yapabilir. Bu yüzden birçok kadın yıllarca "inatçı yağ" ya da "selülit" sandığı şikâyetlerin lipödem olduğunu geç öğrenir. Üçünü ayırmak, beslenmeden ne beklenebileceğini de belirler.

Selülit nedir?

Selülit, deri altındaki yağın bağ dokusu bantları arasından dışarı doğru itilmesiyle oluşan "portakal kabuğu" görünümüdür. Hastalık sayılmaz; kadınların çoğunda görülen bir deri görünümüdür. Ağrı yapmaz, kolay morarmaya neden olmaz. Kilo ve hareketle görünümü değişebilir.

Obezite nedir?

Obezite, vücudun genelinde fazla yağ birikmesidir. Yağ gövdede, karında, kollarda ve bacaklarda dağılır; eller ve ayaklar da kalınlaşabilir. Dengeli bir enerji açığıyla verilen kilo vücudun her yerinden azalır. Obezite lipödemle birlikte de görülebilir; o durumda önce obezitenin tedavisi önerilir [1].

Lipödem neden farklı?

Lipödemde yağ artışı kollarda ve bacaklarda, iki tarafta benzer ve gövdeye göre orantısızdır. Bu bölgelerde dokununca ağrı, ağırlık hissi ve kolay morarma olur; ayak ve el genellikle etkilenmez [1]. Lipödemli yağ dokusunun diyete ve egzersize kısmen dirençli olduğu bildirilir [2].

Bu tablo fikir verir, tanı koymaz. Tanı için hekim muayenesi gerekir; ayrıntılar lipödem nedir yazısında.

Diyet her birinde neyi değiştirir?

• Selülitte: kilo kaybı ve kas güçlendirme görünümü biraz değiştirebilir; ama selülitin "tedavisi" yoktur, beklenti gerçekçi tutulmalıdır.
• Obezitede: enerji açığı ve düzenli hareketle kilo vücudun tümünden azalır; sağlık göstergeleri iyileşir.
• Lipödemde: diyet eşlik eden fazla kiloyu azaltır, yeni kilo artışını önler ve genel sağlığı korur. Bazı küçük çalışmalarda ağrıda azalma bildirilmiştir [3]. Ama bacaktaki lipödem dokusunu tümüyle gidermez.

Bu fark bilinmezse lipödemli bir kadın "diyet işe yaramıyor" diyerek bırakabilir. Oysa beslenme lipödemde de değerlidir; yalnızca başarı ölçüsü tartı değil, bel ve bacak ölçüleri, ağrı ve günlük konfordur. Bu konuyu lipödem diyeti mi, klasik diyet mi karşılaştırmasında açtık.

Hem lipödem hem obezite varsa?

İkisi sık birlikte görülür. Bu durumda önce fazla kiloyu azaltmaya yönelik dengeli bir plan kurulur. Şeker ve işlenmiş gıdayı azaltan, protein ve sebze ağırlıklı bir düzen iki durum için de uygundur. Diyet seçenekleri için lipödemde uygulanan diyetler sayfasına bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Selülit kremi ya da masajı lipödeme iyi gelir mi?

Selülit için satılan kremlerin lipödeme etkisi gösterilmemiştir. Lipödemde kullanılan lenf drenajı masajı ise ayrı bir uygulamadır ve hekimin önerisiyle, fizyoterapist tarafından yapılır.

Zayıf kadınlarda lipödem olur mu?

Evet. Lipödem kilodan kaynaklanmaz; ince yapılı kadınlarda da bacaklarda orantısız, ağrılı yağlanma görülebilir. Bu durumda beslenmenin amacı kilo artışını önlemek ve genel sağlığı korumaktır.

Obeziteyle lipödem birlikteyse kilo vermek işe yarar mı?

Evet. Eşlik eden fazla kiloyu azaltmak bacaklardaki yükü ve bazı şikâyetleri hafifletebilir. Lipödemli doku tümüyle kaybolmasa da kilo kaybının genel sağlığa ve hareket kolaylığına katkısı vardır.

Hangisi olduğunu kendim anlayabilir miyim?

Tablodaki ipuçları fikir verir ama tanı koymaz. Ağrı, kolay morarma ve iki tarafta orantısız yağlanma varsa bir hekim muayenesi planlayın. Lenf ödemi gibi başka durumlar da benzer görünebilir.

Kaynaklar

1. Faerber G ve ark. S2k guideline lipedema. JDDG 2024 — lipödemin tanımı, obeziteyle ilişkisi
2. Kruppa P ve ark. Lipedema—Pathogenesis, Diagnosis, and Treatment Options. Dtsch Arztebl Int 2020 — ayırıcı tanı ve lipödemli dokunun diyete yanıtı
3. Herbst KL ve ark. Standard of care for lipedema in the United States. Phlebology 2021 — beslenmenin lipödem bakımındaki yeri