Lipödem diyeti yasaklar doğru mu? Yaygın mitler ve gerçekler

Lipödem diyeti yasaklar doğru mu diye arayan kadınlar, internette birbiriyle çelişen onlarca listeyle karşılaşır. Bir yerde maydanoz yasak, başka bir yerde salatalık, bir diğerinde domates. Bu sayfada en sık duyulan inanışları ve bilinenleri yan yana koyuyoruz.

Lipödem diyeti yasaklar doğru mu?

Lipödeme özgü, etkisi kanıtlanmış tek bir diyet yoktur [1]. Dolayısıyla belirli bir besinin lipödemi başlattığını ya da kötüleştirdiğini gösteren bir çalışma da bulunmuyor. Tek tek besinleri sofradan çıkarmak yerine haftanın genel düzenine bakmak gerekir.

Maydanoz ve salatalık neden yasak deniyor?

Bu inanışın bilimsel bir dayanağı yoktur. Maydanoz ve salatalık su oranı yüksek, enerjisi düşük sebzelerdir. Bazı listelerde idrar artırıcı ya da şişkinlik yapıcı olarak anılmaları, lipödemle ilişkilendirilmelerine yol açmış olabilir.

Lipödem yağ dokusudur ve bu sebzelerin bu dokuya bir etkisi gösterilmemiştir. Maydanoz, dereotu, roka ve salatalık salatanın ve kahvaltının doğal parçası olarak sofrada kalabilir.

Domates, patlıcan ve biber lipödemi artırır mı?

Bu sebzelerin "iltihabı artırdığı" söylenir, ama lipödemde böyle bir etki gösterilmemiştir. Domates, patlıcan ve biber Akdeniz mutfağının temel sebzeleridir. Akdeniz tipi bir diyetle yapılan küçük bir çalışmada lipödemli kadınlarda kilo ve yağ kütlesinde azalma bildirildi [2].

Bir besinden sonra belirgin bir şikâyetiniz oluyorsa bunu not edip diyetisyeninizle konuşun. Bu kişisel bir duyarlılık olabilir ve herkes için genellenmez.

Detoks ve ödem çayları lipödem yağını atar mı?

Hayır. "Detoks", "arınma" ve "ödem atıcı" adıyla satılan çayların ve kürlerin lipödem yağına etkisi gösterilmemiştir. Bu ürünlerin çoğu idrar söktürücü etki yapar. İdrar söktürücüler lipödemde önerilmez [1].

Tartıdaki kısa süreli düşüş yağdan çok kaybedilen sudan gelir ve birkaç günde geri döner. Su ve tuzla ilgili doğru bilgiler lipödemde tuz ve su yazısında.

Lipödemde yalnız ketojenik diyet mi işe yarar?

Ketojenik diyetle yapılan küçük çalışmalar umut vericidir, ama uzun dönem güvenliği bilinmiyor. Düşük karbonhidratlı bir diyetin orta karbonhidratlı bir diyetle karşılaştırıldığı küçük bir çalışmada iki grup da kilo verdi [3]. Akdeniz tipi beslenmeyle de kilo kaybı bildirildi [2].

Yani tek bir doğru diyet yoktur. İki yaklaşımın farkını ketojenik mi anti-enflamatuvar mı karşılaştırmasında anlattık.

Aç kalırsam bacaklarım incelir mi?

Hayır. Lipödemli yağ dokusu diyete kısmen dirençlidir [4]. Çok düşük kalorili diyetlerde verilen kilo çoğu zaman önce gövdeden gider, kas kaybı da artar. Diyet bırakıldığında kilo hızla geri gelebilir.

Aç bırakan diyetler lipödemde önerilmez. Lipödemli kadınlarda yeme bozukluğu riskinin yüksek olabileceği düşünüldüğünde bu konu ayrıca önemlidir.

Meyve tamamen kesilmeli mi?

Hayır. Bütün meyve lif içerir ve tok tutar. Dikkat edilmesi gereken meyve suyu ve kuru meyvenin miktarıdır. Ayrıntılar lipödemde hangi meyveler yenir yazısında.

Su içmek şişliği artırır mı?

Hayır. Yeterli su içmek vücudun su tutmasına yol açmaz. Gün sonu şişlik hissi daha çok tuzlu yiyecekler, uzun süre hareketsiz kalmak ve sıcak havayla ilişkilidir.

Akşam yemeği geç yenirse lipödem artar mı?

Yemek saatinin lipödem dokusuna etkisini gösteren bir çalışma yoktur. Önemli olan gün boyunca ne kadar ve ne yendiğidir. Yine de geç ve ağır akşam yemekleri bazı kişilerde uykuyu bozar ve ertesi sabah iştahı azaltır, bu da öğün düzenini kaydırabilir.

Akşam yemeğini yatmadan iki üç saat önce bitirmek çoğu kişi için rahat bir düzendir. Vardiyalı çalışanlar için öğün saatleri kişiye göre planlanır.

Glutensiz ve sütsüz beslenmek şart mı?

Çölyak, gluten duyarlılığı, laktoz intoleransı ya da süt alerjisi tanısı yoksa bu besinleri kesmenin lipödemde bir yararı gösterilmemiştir. Gereksiz kısıtlama sofrayı daraltır ve protein, kalsiyum ya da lif açığına yol açabilir. Şüpheniz varsa önce hekiminizle konuşun.

Takviyeler diyetin yerini tutar mı?

Lipödemde etkisi kanıtlanmış bir takviye yoktur. Bir eksiklik saptanırsa onu gidermek hekimin kararıdır. Bu konuyu lipödem takviyeleri yazısında ayrıntılı ele aldık.

Peki ne yapmak gerçekten işe yarar?

İşlenmemiş besin ağırlıklı, bol sebzeli, yeterli proteinli ve az şekerli bir sofra çoğu yaklaşımın ortak noktasıdır. Anti-enflamatuvar beslenme bu ilkeleri günlük yemeklere taşır. Değişiklikleri haftada bir iki adımla yapmak ve gidişatı tartıyla birlikte bel ve bacak ölçüsüyle izlemek, bu düzeni uzun süre korumayı kolaylaştırır. Besinleri sık, az ve ara sıra diye ayıran besin sıklığı tablosuna da bakabilirsiniz.

Kaynaklar

1. Faerber G ve ark. S2k guideline lipedema. JDDG 2024 — lipödeme özgü, etkisi kanıtlanmış tek bir diyet olmadığı, idrar söktürücülerin önerilmemesi
2. Di Renzo L ve ark. Değiştirilmiş Akdeniz diyetinin lipödemde beden bileşimine etkisi. Nutrients 2021 — Akdeniz tipi diyetle kilo ve yağ kütlesinde azalma
3. Jeziorek M ve ark. Lipödemde düşük karbonhidrat-yüksek yağ diyeti ile orta karbonhidrat diyetinin beden bileşimine etkisi. Diabetes Metab Syndr Obes 2022 — düşük ve orta karbonhidratlı diyetlerin karşılaştırılması
4. Kruppa P ve ark. Lipödem: patogenez, tanı ve tedavi seçenekleri. Dtsch Arztebl Int 2020 — lipödemli dokunun diyete kısmen dirençli olduğu