Lipödem kilo vermeyi engeller mi? Kilo neden gitmiyor?

Diyete başladığı hâlde bacaklarında değişiklik görmeyen birçok kadın aynı soruyu sorar: lipödem kilo vermeyi engeller mi? Bu soru çoğu zaman yıllarca süren diyet denemelerinin ve hayal kırıklığının ardından gelir. Bu sayfada kilonun neden beklendiği gibi gitmediğini ve ilerlemeyi nasıl doğru izleyeceğinizi anlatıyoruz.

Lipödem kilo vermeyi engeller mi?

Engellemez. Lipödemli kadınlar da kilo verebilir. Lipödemde yapılan küçük beslenme çalışmalarında farklı diyetlerle kilo kaybı bildirildi [1].

Fark, kilonun nereden gittiğindedir. Lipödemli yağ dokusunun diyete kısmen dirençli olduğu bildirilir [2]. Bu yüzden verilen kilo vücudun her yerine eşit dağılmaz.

Kilo neden önce gövdeden gidiyor?

Lipödemde yağ artışı kol ve bacaklarda, gövdeye göre orantısız biçimde birikir. Kilo verirken çoğu zaman önce yüz, göğüs, bel ve karın incelir. Bacaklardaki ve kollardaki orantısızlık ise sürebilir [2].

Bu durum diyetin işe yaramadığını göstermez. Gövdeden giden yağ genel sağlık için önemlidir, eklemlerdeki yükü azaltır ve lipödemi ağırlaştırabilen fazla kiloyu düşürür.

Tartı neden durdu?

Kilo verme sürecinde tartının birkaç hafta yerinde sayması sık görülür. Bunun birkaç olası nedeni vardır.

• Su dalgalanması: adet döngüsü, tuzlu bir gün ya da sıcak hava tartıyı birkaç gün yükseltebilir.
• Porsiyonların büyümesi: ilk haftaların özeni zamanla gevşer, miktarlar fark edilmeden artar.
• Daha az hareket: yorgunluk ya da ağrı nedeniyle gün içindeki hareket azalabilir.
• Uyku ve stres: kötü uyku ve yoğun stres iştahı ve tatlı isteğini artırabilir.
• İlaçlar ve hormonlar: bazı ilaçlar, tiroid sorunları ve menopoz kilo vermeyi yavaşlatabilir.

Hangi ölçümler daha doğru bilgi verir?

Tartı vücuttaki su, kas ve yağı birlikte ölçer. Lipödemde tek başına bu sayıya bakmak yanıltıcıdır. Ayda bir kez aynı saatte ve aynı noktalardan ölçüm almak daha anlamlı bir tablo verir.

1. Bel çevresi, göbek hizasından.
2. İki bacakta baldır ve uyluk çevresi, her seferinde aynı yükseklikten.
3. Bel-boy oranı, genel sağlık riskini izlemek için.
4. Haftalık ağrı ve şişlik puanı, 0 ile 10 arasında.

Kıyafetlerin bedenden nasıl durduğu ve merdiven çıkarken ne kadar yorulduğunuz da önemli işaretlerdir.

Kaloriyi daha da kısmak çözüm mü?

Hayır. Kilo vermek için bir miktar kalori açığı gerekir, ama bu açığı sürekli büyütmek ters teper. Çok düşük kalorili diyetler kas kaybına, yorgunluğa ve sonrasında hızlı kilo alımına yol açabilir. Lipödemde aç bırakan diyetler önerilmez [3].

Tartı durduğunda yapılacak şey planı gözden geçirmektir. Öğün düzeni, porsiyonlar, protein miktarı, uyku ve hareket birlikte değerlendirilir.

Protein ve kas neden önemli?

Kilo verirken yalnız yağ değil, bir miktar kas da kaybedilebilir. Her öğünde yeterli protein almak ve düzenli hareket etmek bu kaybı sınırlamaya yardım eder. Yumurta, yoğurt, balık, tavuk ve kuru baklagiller kolay bulunan kaynaklardır.

Kas dokusu günlük hareketi kolaylaştırır. Bacak kaslarının güçlü olması merdiven çıkmayı ve yürümeyi rahatlatabilir.

Hangi beslenme düzeni kilo vermeye yardım eder?

Lipödemde düşük karbonhidratlı bir diyetin orta karbonhidratlı bir diyetle karşılaştırıldığı küçük bir çalışmada iki grup da kilo verdi [1]. Bu sonuç, tek bir doğru düzen olmadığını ve sürdürülebilirliğin belirleyici olduğunu düşündürür. Sevdiğiniz yemeklerle kurulabilen ve aylarca uygulayabileceğiniz düzen, birkaç haftada bırakılan sıkı bir listeden daha çok işe yarar.

Tiroid ve hormonlar kiloyu etkiler mi?

Etkileyebilir. Tedavi edilmemiş bir tiroid yetersizliği kilo vermeyi yavaşlatır. Menopoz döneminde de yağ dağılımı ve enerji ihtiyacı değişir. Bu durumlar için hazırladığımız Haşimato ve hipotiroidide lipödem diyeti sayfasına bakabilirsiniz.

Kendimi suçlamalı mıyım?

Hayır. Lipödem yeme alışkanlığının sonucu olarak ortaya çıkmaz, gelişiminde kalıtım ve hormonların rol oynadığı düşünülür [2]. Yıllarca "daha az ye" öğüdü almak birçok kadında yemekle ilgili kaygı ve suçluluk yaratır.

Kendinizi cezalandırmak için aç kalmayı, kusmayı ya da aşırı egzersizi düşünüyorsanız bunu bir hekim ya da ruh sağlığı uzmanıyla konuşun. Bu destek, beslenme planı kadar önemlidir.

Ne zaman yardım almalıyım?

Birkaç ay boyunca düzenli bir planla ölçümlerinizde hiçbir değişiklik olmuyorsa ya da ağrı ve şişlik artıyorsa hekiminize başvurun. Kilonun lipödemle ilgisini lipödem kilo verince geçer mi yazısında ayrıca ele aldık. Sağlık durumunuza ve ölçümlerinize göre bir plan için kişiye özel lipödem diyeti sayfasına göz atabilirsiniz.

Kaynaklar

1. Jeziorek M ve ark. Lipödemde düşük karbonhidrat-yüksek yağ diyeti ile orta karbonhidrat diyetinin beden bileşimine etkisi. Diabetes Metab Syndr Obes 2022 — lipödemde farklı diyetlerle kilo kaybı bildirilmesi
2. Kruppa P ve ark. Lipödem: patogenez, tanı ve tedavi seçenekleri. Dtsch Arztebl Int 2020 — lipödemli dokunun diyete kısmen dirençli olduğu
3. Faerber G ve ark. S2k guideline lipedema. JDDG 2024 — lipödemin tanımı, kilo yönetimi çerçevesi, aç bırakan diyetlerin önerilmemesi