Lipödem ve ketojenik diyet

Ketojenik diyet nedir?

Ketojenik diyet, karbonhidratın çok düşük, yağın yüksek, proteinin orta düzeyde tutulduğu bir beslenme biçimidir. Vücut normalde enerjisini büyük ölçüde şekerden alır. Karbonhidrat kesildiğinde karaciğer yağları parçalayıp keton cisimleri üretir ve beyin dahil birçok doku bunları kullanır.

Bu duruma ketozis denir. Ketozis, diyabetteki tehlikeli ketoasidozla aynı şey sayılmaz. Ama insülin kullanan biri için bu sınır çok önemlidir ve hekim izlemi şarttır.

Lipödemde neden düşünülür?

Bazı araştırmacılar, karbonhidratın çok azaltılmasının iltihaplanmayı ve ödem hissini azaltabileceğini öne sürdü. Bu bir hipotezdir; gerekçeleri anlatan makale bir kanıt sunmaz, neden denenebileceğini açıklar.

Ketojenik diyet aynı zamanda iştahı bastırabilir. Bazı kadınlar daha az acıktığını ve tatlı isteğinin azaldığını söyler. Fazla kilonun verilmesi lipödemde şikâyetleri hafifletebilir.

Tabakta ne var, ne az?

• Sofrada: yumurta, tavuk, hindi, balık, kırmızı et, peynir, süzme yoğurt az miktarda.
• Zeytinyağı, zeytin, avokado, ceviz, fındık, badem.
• Nişastasız sebze: ıspanak, pazı, semizotu, kabak, brokoli, karnabahar, yeşillik.
• Çıkan ya da çok azalan: ekmek, pilav, bulgur, makarna, patates, kuru baklagil, meyvenin çoğu, şeker, bal, pekmez.

Örnek bir gün nasıl görünür?

Kırmızı et ve tereyağı bu düzende kolayca artar. Kalp sağlığı için yağın büyük kısmı zeytinyağı, kuruyemiş ve balıktan gelmelidir.

Çalışmalar ne diyor?

Norveç'te yapılan yedi haftalık bir pilot çalışmada ketojenik diyet uygulayan lipödemli kadınlarda ağrı ve yaşam kalitesinde iyileşme, kiloda azalma bildirildi. Çalışmada karşılaştırma yapılacak bir kontrol grubu yoktu.

İtalya'dan 32 yaşında tek bir lipödem hastasının yaklaşık iki yıl izlendiği bir olgu sunumunda kilo ve ağrıda azalma anlatıldı. Tek hastadan genelleme yapılamaz; grup çalışmaları ise birkaç ay sürdü. Polonya'daki küçük çalışmalarda düşük karbonhidratlı, yüksek yağlı beslenmeyle bacak hacmi ve ağrı puanı azaldı.

Bu sonuçlar umut verir, ama çalışmalar küçük ve kısadır. Ketojenik diyetin lipödemde yıllar içindeki etkisi ve güvenliği bilinmiyor. Diyet lipödemli dokuyu tümüyle ortadan kaldırmaz.

İlk haftalarda ne beklenir?

İlk günlerde baş ağrısı, halsizlik, kabızlık, ağız kokusu ve uyku sorunu olabilir. Halk arasında buna keto gribi denir. Yeterli su, sebze ve tuzu fazla kısmamak bu dönemi kolaylaştırabilir. Kalp çarpıntısı, baş dönmesi ya da kusma olursa hekime başvurulur.

Bazı kişilerde kolesterol yükselir. Bu yüzden diyete başlamadan önce ve sonra tahliller hekimle planlanır.

Diyetten çıkış nasıl olur?

Ketojenik diyet çoğu zaman sınırlı bir dönem için planlanır. Bu dönem bitince karbonhidratı bir anda eski düzeye çıkarmak kiloyu hızla geri getirebilir. Bu yüzden geçiş haftalar içinde, adım adım yapılır.

Önce yoğurt, bakliyat ve meyve küçük porsiyonlarla eklenir. Ardından bulgur ve tam tahıllı ekmek sofraya döner. Tartı ve ölçüler bu dönemde de not edilir. Çoğu kişi sonunda Akdeniz tipi ya da düşük glisemik bir düzende kalır.

Kimler dikkat etmeli?

Aşağıdaki durumlarda ketojenik diyete hekim ve diyetisyen gözetimi olmadan başlanmaz:

• Böbrek hastalığı ya da böbrek taşı öyküsü
• Gebelik ve emzirme
• Tip 1 diyabet, insülin ya da şeker ilacı kullanımı, özellikle SGLT2 grubu ilaçlar
• Safra kesesi ya da pankreas sorunu
• Yeme bozukluğu öyküsü

Daha esnek bir seçenek arıyorsanız düşük karbonhidratlı beslenme sayfasına, iki diyetin karşılaştırması için ketojenik mi, Akdeniz mi tablosuna bakabilirsiniz.

Ketojenik düzende mutfakta neler hazırlanabileceğini kardeş sitemizdeki ketojenik beslenme yazısında anlattık.