Diyetler

Düşük karbonhidratlı lipödem diyeti

Son güncelleme:

Bir bakışta

Düşük karbonhidratlı beslenme, ekmek, pilav, makarna, patates ve şekeri belirgin biçimde azaltan, öğünleri protein, sebze ve sağlıklı yağla kuran bir düzendir. Lipödemde küçük çalışmalarda kilo, bel ve bacak hacmi ile ağrı puanında azalma bildirildi. Uzun dönem etkisi bilinmiyor. Ketojenik diyetten daha esnek bir seçenektir.

Kimler için
Fazla kilosu ya da insülin direnci olan, karbonhidratı azaltınca daha tok hisseden lipödemli kadınlar
Temel kural
Ekmek, pilav, makarna, patates ve şeker belirgin azaltılır; protein ve sebze her öğünde yer alır
Süre
Genellikle aylarca uygulanır; uzun dönemde nasıl sürdürüleceği diyetisyenle planlanır
Takip
Kilo, bel ve bacak ölçüleri; kan şekeri, kolesterol ve böbrek değerleri hekim kontrolünde
Kanıt düzeyi
Lipödemde birkaç küçük çalışma; uzun dönem güvenliği bilinmiyor
Düşük karbonhidratlı lipödem diyeti

Nasıl uygulanır

Bu yaklaşımda karbonhidrat tümüyle kesilmez, azaltılır. Ketojenik diyet kadar sıkı olmadığı için sebze, yoğurt, bakliyat ve az miktarda meyve sofrada kalabilir.

Amaç kan şekerinin gün içinde büyük iniş çıkışlar yapmasını önlemek ve tokluğu uzatmaktır. Birçok kadın ekmeği ve tatlıyı azalttığında öğün aralarında daha az acıktığını söyler.

Lipödemde bu yaklaşımı inceleyen birkaç küçük çalışma var. Sonuçlar umut verici ama az kişiyle ve kısa sürede elde edildi. Bu yüzden diyet, eşlik eden hastalıklar ve ilaçlar göz önüne alınarak planlanmalıdır.

Kimler için uygun?

Uygun olabileceği durumlar

  • Fazla kilosu olan lipödemli kadınlar
  • İnsülin direnci ya da prediyabeti olanlar (hekim izlemiyle)
  • Karbonhidratı azaltınca daha az acıktığını fark edenler
  • Ketojenik diyeti fazla sıkı bulanlar

Uygun olmadığı ya da önce hekime danışılması gereken durumlar

  • Gebelik ve emzirme döneminde kilo verme amacıyla uygulanmaz
  • Şeker ilacı ya da insülin kullananlar hekim gözetimi olmadan başlamaz
  • Böbrek hastalığında protein miktarı hekimle belirlenir
  • Yeme bozukluğu öyküsünde uzman desteği olmadan uygulanmaz

Bu durumlarda diyet, hekiminizin önerileri doğrultusunda diyetisyenle birlikte planlanır.

Adım adım uygulama

  1. Sağlık durumunu konuşun

    Şeker ilacı, böbrek sorunu ya da gebelik varsa başlamadan önce hekiminizle görüşün.

  2. Önce şekeri ve beyaz unu azaltın

    Şekerli içecek, tatlı, beyaz ekmek ve börekten başlayın.

  3. Proteini ve sebzeyi artırın

    Her öğüne bir protein kaynağı ve bol sebze ekleyin.

  4. Ölçün ve tahlil yaptırın

    Ölçümleri düzenli not edin; kan değerleri hekiminizin önerdiği aralıkla kontrol edilsin.

Düşük karbonhidratlı beslenme nedir?

Karbonhidrat; ekmek, pilav, makarna, patates, meyve, şeker ve tatlıda bulunan enerji kaynağıdır. Bu düzende bu besinlerin miktarı belirgin azaltılır. Boşalan yer protein, sebze ve sağlıklı yağla doldurulur.

Karbonhidratın ne kadar azaltılacağı kişiden kişiye değişir. Çok sıkı bir sınır konduğunda düzen ketojenik diyete yaklaşır. Daha esnek biçimde bulgur, bakliyat ve meyve az miktarda sofrada kalır.

Lipödemde neden düşünülür?

Lipödemli kadınların bir kısmında fazla kilo ve insülin direnci de görülür. Karbonhidratı azaltmak kan şekerinin dalgalanmasını yumuşatabilir ve tokluğu uzatabilir.

Bazı kadınlar bu düzenle bacaklarında ağırlık ve ağrı hissinin azaldığını anlatır. Bu kişisel gözlemlerin çalışmalarla ne kadar örtüştüğü aşağıda anlatıldı.

Tabakta ne var, ne az?

  • Her öğünde: yumurta, tavuk, balık, hindi, yoğurt, peynir gibi bir protein kaynağı.
  • Bol nişastasız sebze: kabak, patlıcan, ıspanak, pazı, brokoli, karnabahar, biber, yeşillik.
  • Sağlıklı yağ: zeytinyağı, zeytin, ceviz, fındık, avokado.
  • Az miktarda: mercimek, nohut, bulgur, çilek, elma gibi meyveler.
  • Azaltın: beyaz ekmek, pilav, makarna, börek, patates, şekerli içecek, tatlı.

Ekmekle ilgili ayrıntıyı lipödemde ekmek ve tahıllar rehberinde bulabilirsiniz.

Örnek bir gün nasıl görünür?

ÖğünÖrnek
Kahvaltıİki yumurtalı ıspanaklı omlet, beyaz peynir, zeytin, salatalık, domates
ÖğleIzgara tavuk, bol yeşil salata, cacık
Ara öğünBir kase yoğurt ve birkaç ceviz
AkşamZeytinyağlı kabak ya da fırın karnabahar, kıymalı ıspanak ya da fırında somon

Bu örnekte ekmek ve pilav yer almaz. Daha esnek bir planda öğle yemeğine birkaç kaşık bulgur ya da bir dilim tam tahıllı ekmek eklenebilir.

Çalışmalar ne diyor?

Polonya'da yapılan küçük bir çalışmada lipödemli kadınlar iki gruba ayrıldı. Bir grup düşük karbonhidrat ve yüksek yağlı, diğeri orta karbonhidratlı beslendi. İki grupta da kilo kaybı oldu; düşük karbonhidrat grubunda yağ kaybı daha fazla bildirildi.

Aynı ekibin başka bir çalışmasında kilo, bel ve bacak hacmi ile ağrı puanında azalma görüldü. Bu çalışmalar az kişiyle ve birkaç ay sürdü. Yıllar içinde ne olduğu bilinmiyor.

Ketojenik diyetle arasındaki farkı düşük karbonhidrat mı, ketojenik mi karşılaştırmasında anlattık.

İlk haftalarda neler olur?

Karbonhidrat azaldığında vücut bir süre suyu daha az tutar. Bu yüzden ilk haftalarda tartıdaki düşüş hızlı görünebilir; bunun bir kısmı sudur. Sonraki haftalarda kilo kaybı yavaşlar, bu normaldir.

Bazı kişiler ilk günlerde baş ağrısı, halsizlik ya da tatlı isteği yaşar. Düzenli öğün, yeterli su ve sebze bu dönemi kolaylaştırır. Şikâyet geçmiyorsa ya da baş dönmesi oluyorsa hekime danışılır.

Uzun dönemde nasıl sürdürülür?

Çok sıkı kurallar birkaç ay sonra bırakılabilir. Bu yüzden kilo hedefine yaklaşınca karbonhidrat yavaş yavaş, kontrollü biçimde artırılır. Bulgur, bakliyat ve tam tahıllı ekmek sofraya küçük porsiyonlarla geri döner.

Böylece düzen zamanla Akdeniz tipi bir beslenmeye yaklaşır. Bu geçişin nasıl yapılacağı kişinin tartısına, ölçülerine ve tahlillerine göre diyetisyenle planlanır.

Kimler dikkat etmeli?

Şeker ilacı ya da insülin kullananlarda karbonhidratı azaltmak kan şekerini fazla düşürebilir; ilaç dozu hekimle ayarlanır. Böbrek hastalığı olanlar protein miktarını hekimle belirler. Gebelik ve emzirmede bu düzen kilo verme amacıyla uygulanmaz.

Yeme bozukluğu öyküsü olanlar, sıkı kurallar içeren diyetlere bir uzmanla birlikte karar verir. İlk haftalarda kabızlık olabilir; sebze ve su miktarı bunun için önemlidir.

Sık sorulan sorular

Düşük karbonhidratlı diyette meyve yenir mi?

Az miktarda yenir. Çilek, elma, armut gibi meyveler yoğurt ya da ceviz yanında daha dengeli olur. Meyve suyu yerine meyvenin kendisi seçilir.

Ketojenik diyetle aynı şey mi?

Hayır. Ketojenik diyet karbonhidratı çok daha sıkı sınırlar ve vücudun keton üretmesini hedefler. Düşük karbonhidratlı beslenme daha esnektir.

Ne kadar süre uygulanmalı?

Lipödemde uzun dönem etkisi bilinmiyor. Kaç ay uygulanacağı ve sonra nasıl bir düzene geçileceği diyetisyenle planlanır.

Kolesterolü yükseltir mi?

Bazı kişilerde kolesterol yükselebilir. Bu yüzden yağ seçiminde zeytinyağı ve balık öne alınır, tahliller hekim kontrolünde tekrarlanır.

Spor yaparken karbonhidratı azaltmak sorun olur mu?

Hafif ve orta düzey harekette çoğu kişi uyum sağlar. Yoğun antrenman yapıyorsanız öğün planı buna göre ayarlanır.

Dyt. Şeyma Türkoğlu Vural

Dyt. Şeyma Türkoğlu Vural

Diyetisyen

Bayraklı, İzmir'de yüz yüze ve çevrim içi beslenme danışmanlığı

İletişim

Lipödemde ne yiyeceğinizi birlikte planlayalım mı?

Sorunuzu telefonla ya da WhatsApp'tan iletin; görüşmeyi Bayraklı'daki ofiste ya da görüntülü yapabiliriz.