Lipödemde düşük karbonhidrat mı, ketojenik diyet mi?
İki yaklaşım da karbonhidratı azaltır; ketojenik diyet bunu çok daha sıkı yapar ve vücudun keton üretmesini hedefler. Lipödemde düşük karbonhidratlı, yüksek yağlı beslenmeyle yapılan küçük çalışmalarda kilo, bacak hacmi ve ağrıda azalma bildirildi. Daha esnek olduğu ve bakliyat, yoğurt, meyveye az da olsa yer bıraktığı için düşük karbonhidratlı beslenme çoğu kadına daha kolay gelir.
Son güncelleme:
Yan yana karşılaştırma
| Ölçüt | Düşük karbonhidratlı beslenme | Ketojenik diyet |
|---|---|---|
| Ne yenir | Protein, bol sebze, sağlıklı yağ; az miktarda bakliyat, bulgur, yoğurt ve meyve. | Protein, yağ, nişastasız sebze. Bakliyat, tahıl ve meyvenin çoğu çıkar. |
| Karbonhidrat düzeyi | Belirgin azaltılmış, ama ketozis hedeflenmez. | Çok düşük; ketozis hedeflenir. |
| Uygulanabilirlik ve Türk mutfağına uyum | Ekmek ve pilav azalır, ama zeytinyağlılar, cacık, az bulgurlu yemekler sofrada kalır. Dışarıda yemek görece kolaydır. | Bakliyat, pilav, börek ve meyve çıktığı için Türk sofrasında uygulaması zordur. |
| Lipödemdeki çalışmalar | Polonya'daki küçük çalışmalarda kilo, bel, bacak hacmi ve ağrı puanında azalma bildirildi. | Kontrol grubu olmayan pilot çalışmada ve tek hastalık bir olgu sunumunda ağrı, kilo ve yaşam kalitesinde iyileşme bildirildi. |
| Kimler dikkat etmeli | Şeker ilacı ya da insülin kullananlar, böbrek hastalığı olanlar, gebeler, yeme bozukluğu öyküsü olanlar hekimle başlar. | Aynı gruplara ek olarak tip 1 diyabet, SGLT2 grubu ilaç, safra kesesi ve pankreas sorunu olanlar gözetim olmadan başlamaz. |
| Sürdürülebilirlik | Aylarca uygulanabilir; zamanla Akdeniz tipi bir düzene yaklaştırılabilir. | Çoğu zaman sınırlı bir dönem için planlanır. |
Çalışmaların hepsi az kişiyle ve kısa sürede yapıldı. İki yaklaşımın da lipödemde yıllar içindeki etkisi ve güvenliği bilinmiyor. Bu yüzden hangisi seçilirse seçilsin kolesterol, kan şekeri ve böbrek değerleri hekimin önerdiği aralıkla kontrol edilir.
Hangisi kime uyar?
Düşük karbonhidratlı beslenmeyle başlamak kimler için mantıklı?
- Karbonhidratı azaltmayı ilk kez deneyenler
- Aile sofrasından ayrı yemek yemek istemeyenler
- Bakliyat ve yoğurdu bırakmak istemeyenler
- Sıkı kurallarla zorlanan, yeme bozukluğu riskini taşıyabilecek olanlar (uzman desteğiyle)
Ketojenik diyet ne zaman konuşulur?
Düşük karbonhidratlı beslenmeyi bir süre sorunsuz uygulamış, sağlık engeli olmayan ve düzenli izlemi kabul eden kadınlarda ketojenik diyet bir sonraki adım olarak konuşulabilir. Başlamadan önce tahliller ve ilaçlar hekimle gözden geçirilir. Ayrıntılar için ketojenik diyet sayfasına bakın.
Ölçerek karar verin
Hangi yolu seçerseniz seçin, kilo, bel ve bacak ölçülerinizi ayda bir-iki kez not edin. Ağrı ve ağırlık hissinizi de bir ile on arasında puanlayın. Birkaç ay sonra bu kayıtlar size neyin işe yaradığını gösterir. Esnek düzenin ayrıntıları düşük karbonhidratlı beslenme sayfasında.
İkisinin de uygun olmadığı durumlar
Karbonhidratı azaltmak size iyi gelmiyorsa, yorgunluk, baş ağrısı ya da kontrolsüz yeme atakları oluyorsa başka bir yol seçilebilir. Akdeniz diyeti karbonhidratı tam tahıl ve bakliyattan alır ve lipödemde küçük bir çalışmayla denenmiştir.
Kan şekeri dengesi öndeyse karbonhidratın miktarından çok türüne bakan düşük glisemik beslenme de bir seçenektir. Karbonhidratın kan şekerine etkisini anlamak için glisemik indeks açıklamasına bakabilirsiniz.
Hiçbir diyet tek başına yeterli olmayabilir. Düzenli yürüyüş, yüzme ya da su içi egzersiz, yeterli uyku ve hekiminizin önerdiği kompresyon tedavisi beslenmenin yanında yer alır. Diyet seçimi bu bütünün bir parçasıdır. Hangi düzen seçilirse seçilsin, aç bırakan ve suçlayan bir dil yerine sürdürülebilir küçük adımlar öne alınır.
Kaynaklar
- Jeziorek M ve ark. Low-carbohydrate high-fat diet versus moderate-carbohydrate diet in lipedema. Diabetes Metab Syndr Obes 2022 — LCHF ile orta karbonhidratlı diyet karşılaştırması
- Jeziorek M ve ark. LCHF diet, body composition, leg volume and pain in lipedema. J Obes 2023 — kilo, bacak hacmi ve ağrı
- Sørlie V ve ark. LIPODIET pilot study. Obes Sci Pract 2022 — ketojenik diyet pilot çalışması
- Cannataro R ve ark. Ketogenic diet in lipedema: 22-month follow-up. Life 2021 (PMID 34947933) — ketojenik diyetle izlenen tek hastalık olgu sunumu; genelleme yapılamaz
- Di Renzo L ve ark. Modified Mediterranean diet and body composition in lipedema. Nutrients 2021 — lipödemde Akdeniz diyeti
