Lipödem diyeti mi, klasik diyet mi?
Klasik diyet çoğu zaman herkese benzer bir kalori listesidir ve başarıyı yalnız tartıyla ölçer. Lipödemde kilo verilse de bacaklardaki orantısızlık sürebildiği için bu ölçü yanıltıcı olur ve hayal kırıklığı doğurur. Kişiye özel lipödem planı ise genellikle anti-enflamatuvar bir sofrayı temel alır, bel ve bacak ölçülerini, ağrıyı ve eşlik eden hastalıkları da izler.
Son güncelleme:
Yan yana karşılaştırma
| Ölçüt | Kişiye özel lipödem planı | Klasik liste diyeti |
|---|---|---|
| Ne yenir | İşlenmemiş besin ağırlıklı, anti-enflamatuvar bir sofra; yaklaşım kişinin durumuna göre Akdeniz, düşük glisemik ya da düşük karbonhidrat yönüne kayar. | Genellikle her besinden az az, kalori sayısına göre hazırlanmış sabit bir liste. |
| Karbonhidrat düzeyi | Kişiye göre belirlenir; insülin direnci varsa karbonhidratın türü ve miktarı ayrıca ayarlanır. | Çoğu zaman standart bir dağılım; kişinin kan şekeri durumu hesaba katılmayabilir. |
| Uygulanabilirlik ve Türk mutfağına uyum | Sevilen yemekler, çalışma saatleri ve aile sofrası plana katılır. | Liste kişinin gününe uymazsa birkaç hafta sonra bırakılır. |
| Lipödemdeki çalışmalar | Lipödemde beslenmenin amacı uzman kılavuzlarında tarif edilir. Diyet türüne dair küçük çalışmalar var. | Lipödemde klasik kalori diyetini ayrıca inceleyen çalışma bilinmiyor. Lipödemli dokunun diyete kısmen dirençli olduğu bildirilir. |
| Kimler dikkat etmeli | Gebelik, böbrek hastalığı, diyabet ilacı ve yeme bozukluğu öyküsünde plan hekimle uyumlu kurulur. | Çok düşük kalorili listeler yeme bozukluğu riskini artırabilir ve önerilmez. |
| Sürdürülebilirlik | İzlem görüşmeleriyle güncellendiği için uzun süre sürdürülebilir. | Kısa süreli kullanılır; bırakılınca kilo geri gelebilir. |
Lipödeme özgü, etkisi kanıtlanmış tek bir diyet yoktur. Fark, planın kime ve nasıl yapıldığındadır.
Hangisi kime uyar?
Klasik diyetle neden zorlanılır?
Lipödemli kadınların çoğu birçok diyet denemiştir. Kalori azaltınca kilo çoğu zaman önce gövdeden ve yüzden gider. Bacaklar aynı kaldığında diyet başarısız sayılır ve bırakılır. Bunun nedeni lipödemli dokunun diyete kısmen dirençli olmasıdır, kişinin iradesi ile ilgisi yoktur. Ayrıntı için lipödemde kilo neden gitmiyor rehberine bakın.
Kişiye özel plan neyi farklı yapar?
- Başarıyı yalnız tartıyla ölçmez; bel, kalça ve bacak çevrelerini, ağrı ve ağırlık hissini de izler.
- İnsülin direnci, tiroid, PCOS ya da menopoz gibi eşlik eden durumlara göre yaklaşımı seçer.
- Yasak listesi yerine sıklık ve porsiyon dilini kullanır.
- İzlem görüşmelerinde planı günceller.
Planın nasıl yapıldığını kişiye özel lipödem diyeti sayfasında, temel aldığı sofrayı anti-enflamatuvar beslenme sayfasında bulabilirsiniz.
Hangi ölçümler izlenir?
Tartının yanında bel çevresi, kalça, uyluk ve baldır çevreleri ayda bir-iki kez aynı noktadan ölçülür. Ağrı, ağırlık hissi ve morarma kolaylığı bir ile on arasında puanlanabilir. Kan şekeri, kolesterol ve tiroid gibi tahliller hekimin önerdiği aralıkla tekrarlanır. Bu kayıtlar tartı yerinde saysa bile değişimi gösterebilir.
İkisinin de uygun olmadığı durumlar
Bir diyetisyenle çalışma imkânınız yoksa da genel ilkeleri kendiniz uygulayabilirsiniz. Tabağın yarısını sebze yapmak, şekerli içecek ve paketli atıştırmalığı azaltmak, haftaya iki balık ve iki bakliyat günü koymak iyi bir başlangıçtır. Örnek bir liste için lipödem diyet listesi rehberine bakabilirsiniz.
İnternette dolaşan çok düşük kalorili, tek besine dayalı ya da detoks listeleri önerilmez. Bu listeler kısa sürede kilo kaybı gösterse de kilo çoğu zaman geri gelir ve yeme ile ilişkiyi bozabilir.
Kaynaklar
- Faerber G ve ark. S2k guideline lipedema. JDDG 2024 — lipödemde beslenmenin amacı ve kilo yönetimi
- Kruppa P ve ark. Lipedema: pathogenesis, diagnosis, and treatment options. Dtsch Arztebl Int 2020 — lipödemli dokunun diyete kısmen dirençli olması
- Herbst KL ve ark. Standard of care for lipedema in the United States. Phlebology 2021 — işlenmemiş besin ağırlıklı beslenme önerisi
- Di Renzo L ve ark. Modified Mediterranean diet and body composition in lipedema. Nutrients 2021 — lipödemde Akdeniz tipi beslenme çalışması
