Lipödemde süt ürünleri: yoğurt, ayran, peynir ve süt
Lipödemde süt ürünleri sofrada yer alabilir. Süt ürünlerinin lipödemi kötüleştirdiğini gösteren bir kanıt bulunmuyor. Yoğurt, ayran, kefir ve az tuzlu beyaz peynir iyi bir protein kaynağıdır. Dikkat edilecek noktalar tuz, eklenmiş şeker ve porsiyondur. Laktoz intoleransı olanlar laktozsuz ürünleri ya da yoğurt ve kefiri deneyebilir. Süt ürünü tüketmeyenler proteini baklagil ve yumurtadan alır.
Lipödemde süt ürünleri hakkında birbiriyle çelişen çok şey okunur. Bazı listeler sütü ve peyniri tümüyle çıkarmayı önerir, bazıları yoğurdu her öğüne koyar. Bu sayfada bilinenleri ve günlük seçimleri sade bir dille topladık.
Türk sofrasında yoğurt, ayran ve beyaz peynir neredeyse her öğünde vardır. Bu yüzden süt ürünleri konusunu netleştirmek günlük planı da kolaylaştırır.
Lipödemde süt ürünleri yenir mi?
Yenir. Süt ürünlerinin lipödemi kötüleştirdiğini gösteren bir kanıt bulunmuyor. Lipödeme özgü, etkisi kanıtlanmış tek bir diyet olmadığı da bilinir [1]. Bu nedenle süt ürünlerini sofradan çıkarmak için lipödem tek başına bir gerekçe sayılmaz.
Lipödem bakımına dair uzman önerileri işlenmemiş besin ağırlıklı bir düzeni öne çıkarır [2]. Sade yoğurt, ayran ve beyaz peynir bu tanıma uyar, şekerli ve aromalı süt ürünleri ise uymaz.
Hangi süt ürünleri sık, hangileri seyrek olmalı?
| Sık tüketilebilir | Ölçülü | Seyrek |
|---|---|---|
| Sade yoğurt, süzme yoğurt | Tam yağlı süt | Meyveli, şekerli yoğurt |
| Ev yapımı ya da az tuzlu ayran | Kaşar, tulum gibi sarı ve tuzlu peynirler | Krema, kaymak |
| Kefir | Salamura beyaz peynir | Şekerli süt içecekleri, sütlü kahve şurupları |
| Lor, az tuzlu beyaz peynir | Tereyağı | Hazır puding, sütlü tatlı karışımları |
Yoğurt ve kefir neden öne çıkıyor?
Yoğurt ve kefir hem protein hem kalsiyum verir. Mayalanma sırasında sütteki laktozun bir kısmı parçalandığı için laktoza duyarlı birçok kişi bunları sütten rahat sindirir. Ayrıca yemeğin yanında tokluğu artırır.
Bir kâse yoğurt, ara öğünde ya da yemek yanında pratik bir protein kaynağıdır. Cacık, yoğurtlu semizotu ya da yoğurtlu ıspanak bu konuda kolay örneklerdir.
Peynirde nelere dikkat etmeliyim?
Peynirde ilk dikkat edilecek nokta tuzdur. Salamura beyaz peynir ve kaşar günlük tuzu fark edilmeden artırabilir. Dünya Sağlık Örgütü günde 5 gramın altında tuz önerir [3].
Beyaz peyniri bir süre suda bekletmek tuzunu bir miktar azaltır. Lor ve az tuzlu peynirler kahvaltıda iyi seçeneklerdir. Tuzla ilgili diğer konuları lipödemde tuz ve su yazısında anlattık.
Ayran ve süt içebilir miyim?
İçebilirsiniz. Ev yapımı ayran tuzunu kendiniz ayarlayabildiğiniz için hazır ayrana göre daha kolay kontrol edilir. Bir bardak ayran ara öğün ya da öğle yemeği yanında uygun bir içecektir.
Süt de tüketilebilir. Sütlü kahvelerde şurup ve krema eklenmemesine dikkat etmek yeterlidir.
Yağlı mı, yağsız mı seçmeliyim?
Bu konuda lipödeme özgü bir öneri yoktur. Yağsız ürünlerde tat kaybını gidermek için bazen şeker ya da kıvam artırıcı eklenir. Etiketi okumak, yağ oranından çok eklenmiş şekere bakmak daha yol göstericidir.
Kilo vermeye çalışıyorsanız yarım yağlı ürünler enerjiyi biraz azaltır. Hangi ürünün size uygun olduğunu diyetisyeninizle belirleyebilirsiniz.
Süt ürünleri şişkinlik yapar mı?
Bazı kadınlar süt ürünlerinden sonra karında şişkinlik hisseder. Bunun en sık nedenleri laktoz sindirim güçlüğü ve tuzlu peynirlerdir. Bacaktaki lipödem yağı ile karın şişkinliği farklı şeylerdir ve süt ürünlerinin lipödem dokusuna doğrudan etkisi gösterilmemiştir.
Şişkinlik yaşıyorsanız iki hafta boyunca hangi ürünü ne zaman yediğinizi not edin. Sorun yalnız sütte mi, yoksa yoğurt ve peynirde de mi oluyor, bu not gösterir. Sonucu diyetisyeninizle değerlendirebilirsiniz.
Süt ürünlerini nasıl çeşitlendirebilirim?
Yoğurdu yalnız yemek yanında değil, salata sosunda ya da çorbada da kullanabilirsiniz. Yayla çorbası, yoğurtlu kabak ya da yoğurt ve sarımsaklı közlenmiş patlıcan sofraya çeşitlilik katar. Lor, omletin ya da salatanın içine eklenebilir.
Laktoz intoleransım varsa ne yapmalıyım?
Süt içince gaz, şişkinlik ya da ishal oluyorsa laktoz intoleransı olabilir. Bu durumda laktozsuz süt, yoğurt, kefir ve olgun peynirler çoğu zaman daha rahat sindirilir. Tanı ve sınırlar için hekiminizle konuşun.
Süt ürünü tüketmeyenler proteini nereden alır?
Süt ürünü yemeyen kadınlar proteini yumurta, balık, tavuk, kuru baklagil ve kuruyemişten alabilir. Kalsiyum için koyu yeşil yapraklı sebzeler, susam ve tahin, kalsiyumla zenginleştirilmiş bitkisel içecekler seçenekler arasındadır. Vejetaryen ya da vegan beslenenler için ayrıntılar vejetaryen ve vegan beslenenlerde lipödem diyeti sayfasında.
Süt ürünleri anti-enflamatuvar düzende nerede durur?
Anti-enflamatuvar beslenme düzeninde sade yoğurt, kefir ve az tuzlu peynir yer alabilir. Şekerli, aromalı ve işlenmiş süt ürünleri ise azaltılan grupta kalır. Sabah sofrasında süt ürünlerinin nasıl kullanılacağını lipödem kahvaltısı yazısında örnekledik.
Yoğurt ve peynirli tarifler, market rafında süt ürünü seçerken nelere bakılacağı için kardeş sitemiz Lipödem Beslenme'deki süt ürünleri mutfak rehberine bakabilirsiniz.
Kaynaklar
- Faerber G ve ark. S2k guideline lipedema. JDDG 2024 — lipödeme özgü, etkisi kanıtlanmış tek bir diyet olmadığı
- Herbst KL ve ark. ABD'de lipödem bakım standardı. Phlebology 2021 — işlenmemiş besin ağırlıklı beslenme önerisi
- Dünya Sağlık Örgütü. Sağlıklı beslenme bilgi notu — günlük tuz önerisi
